ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusundaki ısrarını yeni yaptırım tehditleriyle bir adım ileri taşıdı. Trump’ın söylemleri, Avrupa ile ABD arasındaki tansiyonu artırırken, NATO içinde de ciddi bir huzursuzluk yarattı. İşte Trump’ın Grönland çıkışına dair öne çıkan 5 başlık:
1. Trump’a göre ABD “Grönland’a muhtaç”
Donald Trump, daha önce Grönland’ı satın alma fikrini gündeme getirmişti. Son açıklamalarında ise söylemini sertleştirerek, ABD’nin Grönland’a “ulusal güvenlik gerekçeleriyle kesinlikle ihtiyaç duyduğunu” savundu. Washington yönetimi, ada için özel bir temsilci görevlendirirken, 2026’nın ilk günlerinden itibaren ABD ile Danimarka arasında söz düellosu tırmandı.
Beyaz Saray’dan yapılan önceki açıklamalarda, Grönland konusunda askeri seçeneğin tamamen dışlanmadığı da vurgulandı. Açıklamada, ABD Silahlı Kuvvetleri’nin kullanılmasının başkanın yetkileri dahilinde olduğu ifade edildi.
2. Avrupa’ya yüzde 10’luk gümrük vergisi tehdidi
Trump, 17 Ocak’ta yaptığı açıklamada, Grönland meselesindeki tutumları nedeniyle İsveç başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesine yüzde 10 oranında “cezalandırıcı” gümrük vergileri uygulanacağını duyurdu. Bu vergilerin, ABD Grönland’ı devralana kadar yürürlükte kalacağı belirtildi.
Söz konusu ülkeler arasında Norveç, Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, Hollanda ve Finlandiya da yer alıyor. Avrupa liderleri ise bu tehdide sert tepki göstererek, karşılık verilmesi halinde “ticaret bazukası”nın devreye sokulabileceği mesajını verdi. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, bu konuda geri adım atılmayacağını vurguladı.
3. Grönland’da askeri hareketlilik arttı
Grönland, Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge konumunda bulunuyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ın taleplerini net bir dille reddederek, bir NATO ülkesine yönelik olası saldırının kabul edilemez olacağını söyledi.
Avrupa Birliği, Danimarka’ya açık destek verirken, toprak bütünlüğü ilkesinin korunması gerektiğini vurguladı. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise Grönland’ın “satılık olmadığını” yineledi.
Bu süreçte Danimarka adadaki askeri varlığını artırdı. İsveç dahil olmak üzere birçok NATO üyesi ülke de Grönland’a asker sevk etti.
4. Trump’a kendi partisinden sert tepki
Trump’ın gümrük vergisi ve Grönland çıkışı, ABD içinde de tartışma yarattı. Cumhuriyetçi ve Demokrat siyasetçiler, bu hamlelerin NATO’yu zayıflattığını, ABD ekonomisine zarar verdiğini ve Washington’un müttefiklerine olan güveni sarstığını savunuyor.
Cumhuriyetçi Senatör Lisa Murkowski, söz konusu vergilerin “gereksiz ve derin bir hata” olduğunu belirterek, bu adımların Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in işine yaradığını ifade etti. Demokrat Senato azınlık lideri Chuck Schumer ise vergileri durdurmak için girişimde bulunacaklarını açıkladı.
5. Danimarka, ABD ve AB’de kriz toplantıları
Trump’ın son çıkışlarının ardından Avrupa Birliği ülkeleri acil bir kriz toplantısı için bir araya gelmeye hazırlanıyor. Danimarka Dışişleri Bakanlığı da Grönland ve ABD ile ilişkileri ele almak üzere üst düzey bir güvenlik toplantısı düzenledi.
Ayrıca Danimarkalı ve Grönlandlı yetkililer, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve Senatör Marco Rubio ile Beyaz Saray’da bir araya gelerek krizi masaya yatırdı.
