Orta Doğu’daki saldırıların ardından küresel enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin durması ve QatarEnergy’ye ait LNG tesislerinde üretimin askıya alınması, Avrupa’da doğal gaz fiyatlarını sert yükseltti. Saldırılar öncesine kıyasla artış yüzde 100’ü geçti.
Dünya LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatın durması, arz endişelerini artırdı. İran’dan fırlatılan bir insansız hava aracının Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki LNG tesisini hedef almasının ardından şirket üretimi geçici olarak durdurdu.
TTF’de fiyatlar iki katına çıktı
Avrupa’nın en büyük sanal doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başına fiyat 65,5 avroya yükseldi. Saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta fiyat 31,95 avro seviyesindeydi.
Böylece Avrupa gaz fiyatları kısa sürede iki kattan fazla artış gösterdi. Günlük artış oranı ise yüzde 47’ye ulaştı.
Katar’daki kesinti piyasayı sarstı
Küresel LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık yüzde 20’sini elinde bulunduran Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinde üretimin durması, 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana doğal gaz piyasasında görülen en büyük arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.
QatarEnergy’nin mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcılar açısından belirsizliği artırırken, spot piyasaya yönelimi hızlandırabilir.
ABD ve Avustralya LNG’sine talep artabilir
Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyatın aksaması, Avrupa ve Asya arasında ABD ve Avustralya kaynaklı LNG için rekabeti artırıyor. Bu durum küresel fiyatların daha da yukarı yönlü hareket etmesine neden olabilir.
Öte yandan Rus gazı alımını azaltma kararı alan Avrupa Birliği ülkelerinin depolarındaki doluluk oranı yüzde 30 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, geçen yılın aynı dönemine göre daha düşük.
Avrupa Birliği Doğal Gaz Koordinasyon Grubu’nun 4 Mart’ta toplanarak Orta Doğu’daki çatışmaların arz güvenliği üzerindeki etkilerini değerlendirmesi bekleniyor.
Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik sürerse Avrupa enerji piyasasında yeni fiyat şokları gündeme gelebilir.
