İsveç’te çocuk hakları kuruluşu Bris (Barnens rätt i samhället) tarafından yayımlanan yeni rapor, aile içi şiddete maruz kalan çocukların yaşadığı ağır tabloyu ortaya koydu. Kuruluşa göre birçok çocuk, yaşadığı şiddeti ilk kez Bris ile iletişime geçtiğinde dile getiriyor.
2025 yılı boyunca Bris’e toplam 63 bin destek başvurusu yapıldı. Bu, her gün ortalama 172 çocuğun anonim şekilde yardım istemesi anlamına geliyor.
Çocuklar çoğu zaman ilk kez konuşuyor
Bris’e ulaşan çocukların büyük bölümü, yaşadıkları sorunları daha önce kimseye anlatmadıklarını söylüyor. Görüşmelerin önemli bir kısmı psikolojik sorunlar ile ilgili olsa da yaklaşık 10 bin görüşme, ebeveyn veya üvey ebeveyn tarafından uygulanan şiddet hakkında.
Bris’in çocuk raporunda yer alan ifadeler, çocukların yaşadığı travmanın boyutunu ortaya koyuyor.
Bir çocuk Bris’e yaptığı başvuruda şunları söyledi:
“Babam bazen bana zarar veriyor ve annem sadece izliyor. Babamın elleri çok büyük, bu yüzden daha çok acıtıyor.”
Başka bir çocuk ise şunları anlattı:
“Babam bağırıyor, kapıları çarpıyor. Bazen beni ve annemi de dövdü. Çok sık değil ama çok kızdığında ve içtiğinde oluyor.”
Yardım istemek zor geliyor
Uzmanlara göre çocuklar yardım istediklerini bilse de çoğu zaman bunu yapmakta zorlanıyor. Çünkü şiddet uygulayan kişi genellikle kendi ebeveynleri oluyor.
Bris Genel Sekreteri Maria Frisk, bu nedenle çocukların duygularını anlamakta zorlandığını belirtiyor.
Frisk şöyle konuştu:
“Çocuklar hem ebeveynlerini seviyor hem de onlardan zarar görüyor. Bu karmaşık duygularla baş etmeleri zor oluyor. Ancak çocukların yardım alma hakkı var.”
Başvurular son yıllarda iki katına çıktı
Bris’e yapılan başvurular 2020 yılından bu yana iki katına çıktı. Kuruluşa göre bu artışın önemli bir nedeni hizmetlerin genişletilmesi.
Artık çocuklar Bris’e:
- telefonla
- çevrim içi sohbet üzerinden
- e-posta yoluyla
- ve 24 saat boyunca ulaşabiliyor.
Maria Frisk’e göre bu durum aslında toplumdaki ihtiyacı da gösteriyor.
“Daha fazla çağrı alabiliyorsak, bu aynı zamanda yardım bekleyen çok sayıda çocuk olduğunu da gösteriyor.”
Çocuklar fiziksel belirtiler de yaşıyor
Şiddet veya ihmal ortamında büyüyen birçok çocuk yalnızca psikolojik değil fiziksel sorunlar da yaşıyor.
En sık görülen belirtiler arasında:
- karın ağrısı
- baş ağrısı
- uyku sorunları
- sürekli kaygı
yer alıyor.
Bazı çocuklar ise yaşadıkları durumun “bir sır olarak saklanması” gerektiğini söylüyor. Bir çocuk Bris’e şu sözlerle başvurdu:
“Babam bunun bir sır olduğunu söylüyor. Birine anlatırsam çok kızacağını söylüyor.”
Uzmanlar erken tespit istiyor
Bris raporunda, şiddet veya ihmal ortamında büyüyen çocukların korunabilmesi için toplumun daha erken harekete geçmesi gerektiği vurgulanıyor.
Kuruluş, özellikle şu adımların atılmasını öneriyor:
- çocuklarla çalışan kurumların riskleri daha erken tespit etmesi
- sosyal hizmetlerin daha fazla kaynakla desteklenmesi
- çocuk sağlığı merkezlerinde şiddetle ilgili rutin tarama yapılması
Maria Frisk’e göre bugün çocukların ihtiyaç duyduğu destek ile mevcut sosyal hizmetler arasında ciddi bir boşluk bulunuyor.
