Norveç’te monarşi oylaması: parlamento cumhuriyet önerisini ezici çoğunlukla reddetti
Norveç parlamentosu, kraliyet ailesinin Jeffrey Epstein ile anılan bağlantılarına rağmen, ülkenin yönetim biçiminin değiştirilmesini öngören cumhuriyet önerisini reddetti. Resmî sonuçlara göre, 169 sandalyeli parlamentoda 141 milletvekili monarşinin sürdürülmesi yönünde oy kullanırken, 26 milletvekili krallığın sona erdirilmesini savundu.
“İstikrarın sembolü” vurgusu
Monarşi yanlıları, kraliyet kurumunun partizan siyasetin üzerinde bir konumda yer aldığını ve ülkeye istikrar sağladığını savundu. Destekçiler, Norveç’in 1905’te İsveç’ten bağımsızlığını kazanmasından bu yana monarşinin ülkeye hizmet ettiğini ve devletin bütünlüğünü temsil ettiğini dile getirdi.
Cumhuriyet yanlıları ise siyasi gücün fiilen seçilmiş parlamento ve hükümette olduğunu, kraliyet ailesinin miras yoluyla elde ettiği ayrıcalıkların modern ve demokratik bir toplumla bağdaşmadığını savundu. Cumhuriyetçiler, devlet başkanının halk tarafından seçilmesi için anayasanın değiştirilmesini talep ediyordu.
Farklı partilerden ortak öneri
Cumhuriyet önerisi, siyasi yelpazenin farklı partilerinden yedi milletvekilinin ortak girişimiyle parlamentoya sunulmuştu. Ancak teklif, geniş bir çoğunluk tarafından reddedilerek başarısız oldu.
Mette-Marit’e eleştiri ve özür
Oylama süreciyle eş zamanlı olarak, Veliaht Prenses Mette-Marit’in Epstein ile geçmişte kurduğu temaslar yeniden gündeme geldi. Norveç Başbakanı, Mette-Marit’in bu temaslar nedeniyle “kötü bir karar verdiğini” söyledi.
Veliaht Prens Haakon’un eşi olan Mette-Marit, Epstein’in 2008 yılında çocuklara yönelik cinsel suçlardan hüküm giymesinin ardından gerçekleşen bu temaslar için kamuoyundan özür diledi.
Kamuoyu desteği geriliyor
Norveç gazetesi Verdens Gang için yapılan bir kamuoyu araştırmasına göre, Norveçlilerin yüzde 61’i monarşinin devamını destekliyor. Bu oran geçen yıl yüzde 72 seviyesindeydi. Aynı ankette, cumhuriyet yönetimine destek yüzde 27’ye yükselerek 10 puanlık artış gösterdi.
InFact anket şirketinin 1.014 kişiyle yaptığı araştırmada, Mette-Marit’in Norveç’in bir sonraki kraliçesi olmasına yüzde 44 “hayır”, yüzde 33 “evet” yanıtı verilirken, geri kalan katılımcılar görüş belirtmedi.
Kraliyet ailesi etrafındaki diğer tartışmalar
Ayrı bir gelişmede, Mette-Marit’in önceki ilişkisinden olan 29 yaşındaki oğlu Marius Hoiby yargılanmaya başladı. Hoiby, tecavüz, aile içi şiddet, saldırı ve uyuşturucu bulundurma suçlamalarıyla karşı karşıya bulunuyor. En ağır suçlamaları reddeden Hoiby, daha hafif suçlamaların bir kısmını kabul etti.
Öte yandan, eski Norveç Başbakanı Thorbjørn Jagland’ın 2014 yılında Epstein’e ait bir adada aile tatili planladığına dair e-postalar da ABD Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan belgelerde yer aldı.
Ayrıca, Oslo Barış Anlaşmaları’na aracılık eden ve Norveç’in en tanınmış diplomatları arasında gösterilen Terje Rød-Larsen ile Mona Juul’un da Epstein ile bağlantılarının bulunduğu, çocuklarının Epstein’in vasiyetinden yararlananlar arasında olduğu iddia edildi.
