İsveç’te elektrik şebekesi ücretleri 2025 yılında yaklaşık yüzde 11 artarak, son 30 yılın en büyük zam oranına ulaştı.
Elektrik Şebeke Ücretlerinde Tarihi Artış
İsveç’te elektrik şebekesi ücretleri (elnätsavgifter), 2025 yılı itibarıyla ortalama yüzde 11 oranında artarak son 30 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu bilgi, Nils Holgersson-gruppen’in yayımladığı yıllık raporda yer aldı.
Apartman dairesinde yaşayan ortalama bir hane halkı için bu artış, önceki yıllara kıyasla ciddi bir yük oluşturuyor. 2023 yılında yaklaşık yüzde 10, 2024’te ise yüzde 5 artış gözlenmişti.
Artışın Sebepleri
Nils Holgersson-gruppen Başkanı Rikard Silverfur, elektrik şebekesi şirketlerinin gelir tavanlarının Enerji Piyasası Denetleme Kurumu (Energimarknadsinspektionen) tarafından artırıldığını ve bunun da doğrudan fiyatlara yansıdığını belirtti.
Silverfur’a göre, elektrik faturalarının giderek daha büyük bir kısmı sabit ücretlerden oluşuyor. Bu durum, tüketimin azalmasının fatura üzerindeki etkisini azaltıyor ve enerji tasarrufunu daha az cazip hale getiriyor.
Tartışmalı Yatırım Gerekçesi
Elektrik şebekesi şirketleri fiyat artışlarını altyapı yatırımları ve eski şebekelerin yenilenmesi gerekliliği ile açıklarken, Silverfur bu argümana karşı çıkıyor:
“Bu gerekçeyi uzun süredir duyuyoruz. Ancak Enerji Piyasası Denetleme Kurumu, şirketlerin belirttiği ölçüde yatırım yapmadığını ortaya koydu.”
Fiyat Farklılıkları
Ülke genelinde elnät ücretlerinde ciddi bölgesel farklar mevcut. 1 Ocak 2025 itibarıyla en yüksek ve en düşük fiyatlar şu şekilde sıralanıyor:
En pahalı elnät bölgeleri (öre/kWh):
- Härjeåns Nät: 191,6
- Kraftringen Nät: 170,4
- E.ON zon 1: 165,3
- Bergs Tingslag El: 162,2
- Skånska Energi Nät: 156,0
En ucuz elnät bölgeleri (öre/kWh):
- Umeå Energi Elnät: 68,8
- Luleå Energi Elnät: 74,1
- Mölndal Energi Nät: 74,3
- Borlänge Energi Elnät: 75,3
- Skara Elnät: 76,9
Bu hesaplamalar, 15 daireli bir apartmanda yılda 2.300 kWh tüketim yapan bireysel hane halkı ve bina genelinde 15.000 kWh ortak tüketim esas alınarak yapıldı.
Elektrik Faturası Nasıl Oluşur?
Bir hane halkının elektrik faturası genellikle iki ana bölümden oluşur:
Elektrik tüketimi – tüketici tarafından seçilen bir elektrik tedarikçisinden alınır.
Elektrik şebekesi hizmeti – yerel şebeke şirketi tarafından sunulur ve devlet tarafından belirlenen vergilerle birlikte faturalandırılır.
Eğer elektrik tedarikçisi ve şebeke sağlayıcısı aynı şirkete aitse, tüm bedeller tek faturada birleştirilir.
Sonuç
Devletin fiyat artışlarını sınırlamaya yönelik girişimlerine rağmen, elnät ücretlerinin artışı devam ediyor. Bu durum, hane halklarının enerji maliyetlerini önemli ölçüde etkileyerek, daha geniş çaplı enerji politikalarının ve düzenlemelerinin gözden geçirilmesini gündeme getiriyor.
