SCB tarafından yayımlanan verilere göre İsveç’te iki yıllık düşüşün ardından hanehalklarının ekonomik refah seviyesi 2024’te yeniden artış gösterdi. Ancak bu iyileşmeye rağmen gelir eşitsizliği de yükseldi. Artan eşitsizlikte özellikle sermaye gelirlerindeki artışın belirleyici olduğu vurgulandı. Gini katsayısı 2024’te hafif yükselirken, sermaye gelirleri hariç tutulduğunda gelir dağılımında önemli bir değişim görülmedi.
Öte yandan düşük ekonomik refaha sahip nüfusun oranı 2007’den bu yana en düşük seviyeye geriledi. Yaş grupları arasında belirgin farklar dikkat çekerken, çocuklar ve gençler en kırılgan grup olmaya devam etti. 65 yaş üzerindeki gruplarda ise çalışma oranlarının artması ve emekli maaşlarının enflasyona endeksli olarak yükselmesi sayesinde ekonomik refah düzeyinde iyileşme kaydedildi.
İşte SCB’nin paylaştığı veriler
İki yıllık düşüşün ardından hanehalklarının ekonomik refah seviyesi yeniden yükseldi. Ancak aynı dönemde gelir eşitsizlikleri de arttı. Bu durum, SCB (İsveç İstatistik Kurumu) tarafından yayımlanan yeni verilerle ortaya kondu.
SCB’de istatistikçi olarak görev yapan Peter Gärdqvist, “Son yıllarda gelir eşitsizliklerinin artmasında esas olarak sermaye gelirlerindeki yükseliş etkili oldu” dedi.
Gelir eşitsizliğini ölçmek için kullanılan genel göstergelerden biri Gini katsayısıdır. Gini katsayısı 0 ile 1 arasında bir değer alır. 0 değeri, herkesin aynı gelire sahip olduğunu; 1 değeri ise tüm gelirin tek bir kişide toplandığını ifade eder.
2024 yılında Gini katsayısı bir miktar artarak 0,314 seviyesine çıktı. Bu da gelirlerin, 2023’teki 0,310 seviyesine kıyasla biraz daha eşitsiz dağıldığını gösteriyor. Ancak hesaplamaya sermaye kazançları ve diğer sermaye gelirleri dahil edilmediğinde, Gini katsayısının 2022–2024 yılları arasında değişmediği ve 0,246 seviyesinde kaldığı görülüyor.
Toplam gelir eşitsizliğine gelir türlerinin katkısı (Gini katsayısı), 2011–2024
Ekonomik refah seviyesi yükseldi
Ekonomik refah, hanehalkının büyüklüğü ve yapısı dikkate alınarak hesaplanan harcanabilir gelir anlamına geliyor. 2024 yılında ekonomik refah seviyesi arttı.
Peter Gärdqvist, “Ancak bu artış, ekonomik refahın zirve yaptığı 2021 yılındaki seviyeye ulaşmak için yeterli değil. Çünkü yüksek enflasyon nedeniyle ekonomik refah 2022 ve 2023 yıllarında gerilemişti” dedi.
Yaş grupları arasında büyük farklar
Düşük ekonomik refah, harcanabilir gelirin ülke genelindeki medyan gelirin yüzde 60’ının altında olması olarak tanımlanıyor. 2024 yılında düşük ekonomik refaha sahip nüfusun oranı yüzde 13,1 olarak belirlendi. Bu oran, 2023’e kıyasla küçük bir düşüşe işaret ederken, 2007’den bu yana kaydedilen en düşük seviye oldu.
Ekonomik refah düzeyi yaş grupları arasında önemli farklılıklar gösteriyor. Çocuklar ve gençler, düşük ekonomik refaha sahip olma oranının en yüksek olduğu grup konumunda. 65–79 yaş arası bireylerde ise bu oran son yıllarda azaldı ve 2024’te en düşük seviyeye ulaştı.
Gärdqvist, “Bunun nedenlerinden biri, giderek daha fazla insanın ileri yaşlarda çalışmaya devam etmesi” dedi.
80 yaş ve üzerindeki kişiler, geçmişte düşük ekonomik refaha sahip olma oranının en yüksek olduğu grupken, son yıllarda bu oran keskin şekilde düştü. Bunun başlıca nedeni, enflasyona endeksli fiyat bazlı tutara (prisbasbelopp) bağlı emekli maaşları ve sosyal ödemelerin son dönemde artırılması oldu.
Düşük ekonomik refaha sahip kişilerin oranı, 2011–2024
Bilgi: İstatistikler hakkında
Veriler, SCB’nin Gelir ve Vergilendirme Kaydı (IoT)’na dayanıyor. Bu kayıtlar, İsveç Vergi Dairesi’nin vergi beyannameleri ile diğer kamu kurumlarının idari gelir verilerinden oluşturuluyor. İstatistikler, ülke genelindeki tüm nüfusu kapsıyor.
Tanımlar
Ekonomik refah:
Farklı hane türleri arasında karşılaştırma yapılabilmesi için, hanehalkının toplam harcanabilir geliri; hane içindeki yetişkin ve çocuk sayısı dikkate alınarak hesaplanır. Harcanabilir gelir, hane üyelerinin tüm vergili ve vergisiz gelirlerinin toplamından vergi ve diğer negatif transferlerin (örneğin geri ödenen öğrenim kredileri) çıkarılmasıyla elde edilir.
Ekonomik refah göstergesi bireyler için açıklanır ancak gelir birimi olarak hanehalkı esas alınır.
Gini katsayısı:
Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmek için kullanılır. 0 ile 1 arasında değer alır. Yüksek değer, daha yüksek eşitsizliğe işaret eder.
Düşük ekonomik refah:
Ekonomik refahı, nüfus genelindeki medyan değerin yüzde 60’ının altında olan hanelerde yaşayan kişilerin oranını ifade eder.
