İsveç hükümeti, ceza ehliyeti yaşının ağır suçlar için 15’ten 13’e düşürülmesini öngören yeni bir lagrådsremiss (hukuk ön inceleme taslağı) sundu. Teklif kabul edilirse, 13 yaşındaki çocuklar belirli ağır suçlar kapsamında hapis cezasına çarptırılabilecek.
Adalet Bakanı Gunnar Strömmer, pazartesi günü düzenlenen basın toplantısında, düzenlemenin temel amacının çetelerin çocukları suçta kullanmasının önüne geçmek olduğunu söyledi.
– En hayati görevlerimizden biri, suç örgütlerinin çocukları ve gençleri araç olarak kullanmasını durdurmak, diyen Strömmer, ülkede “akut bir durum” yaşandığını vurguladı.
Beş yıllık geçici uygulama
Hükümetin önerisine göre ceza ehliyeti yaşı, beş yıllık geçici bir dönem için 13’e indirilecek. Düzenleme; alt sınırı en az dört yıl hapis olan suçları ve bu suçlara yönelik teşebbüs, hazırlık ve iştirak fiillerini kapsayacak.
Teklif, hükümetin 2023 yılında başlattığı bir soruşturmanın sonuçlarına dayanıyor. Söz konusu soruşturmada başlangıçta yaş sınırının 15’ten 14’e indirilmesi önerilmişti. Ancak Eylül 2025’te Tidö partileri, sınırın 13 yaşa kadar düşürülmesini gündeme getirdi.
Gençler için ceza indirimleri kaldırılıyor
Hükümet aynı pakette, 18–20 yaş arasındaki gençler için uygulanan ceza indirimlerinin tamamen kaldırılmasını da öneriyor. Basın toplantısında konuşan Hristiyan Demokratlar Grup Başkanı Camilla Brodin, “Yetişkin olarak suç işleyenler, yetişkinler gibi cezalandırılmalı” dedi.
Ayrıca 18 yaş altındaki hükümlüler için ceza indirimlerinin ciddi şekilde azaltılması ve bu yaş grubunda azami hapis cezasının 14 yıldan 18 yıla çıkarılması da öneriler arasında yer alıyor.
Yoğun eleştiriler
Teklif, birçok kurum ve kuruluş tarafından sert biçimde eleştirildi. Kriminalvården, görüş bildirdiği raporda, çok genç yaşta hapis cezasının uzun vadede ciddi olumsuz sonuçlar doğurabileceğini belirtti. Kurum, 13 yaşındaki çocukların cezalandırılmak yerine farklı sosyal ve koruyucu yöntemlerle desteklenmesi gerektiğini savundu.
Unicef Sverige adına konuşan çocuk hakları hukukçusu Li Melander ise, önerilerin çocuk haklarını aşındırdığı uyarısında bulundu. Melander, SVT’ye verdiği demeçte, “Çocuklara yönelik giderek daha baskıcı bir yaklaşım görüyoruz. Bu, adım adım çocuk haklarını zayıflatacaktır” ifadelerini kullandı.
Hükümetin teklifi önümüzdeki dönemde meclis gündemine taşınacak. Tartışmaların, özellikle çocuk hakları ve ceza adaleti dengesi üzerinden yoğunlaşması bekleniyor.
