İsveç’te, artan yalnızlık ve yüz yüze sosyal etkileşim ihtiyacı nedeniyle, yaşlı insanların emeklilik üniversitesi modeline katılım oranları rekor seviyelere ulaşıyor.
İsveç’te “emekliler tarafından emekliler için işletilen” bir üniversite olan Senioruniversitet’e kayıt yaptıran emeklilerin sayısı, artan yalnızlık ve yüz yüze öğrenme ve etkileşime duyulan ihtiyacın artmasıyla birlikte rekor seviyelere yükseliyor.
“Bilgiye duyulan susuzluk” rekor seviyeye ulaştı.
Senioruniversity, İsveç’in yaklaşık 30 bağımsız eğitim şubesine sahip yetişkin eğitim kuruluşu Folkuniversitytet ile işbirliği yapan ulusal bir üniversite modelidir. Folkuniversitytet, dil, siyaset , tıp ve mimari gibi çeşitli alanlarda çalışma grupları, konferans serileri ve üniversite dersleri düzenlemektedir.
Bunlardan Stockholm şubesi – İsveç’teki en büyük şube olup 1991’de kurulmuştur – o kadar popüler hale gelmiştir ki, şu anda başkent genelinde birçok farklı yerde etkinlikler düzenlemekte ve yaklaşık 100 gönüllü tarafından yönetilmektedir. En popüler etkinlik ise yaklaşık 1000 kişinin katıldığı Salı günkü konferanslardır.
Son zamanlarda yapay zeka, yanlış bilgilendirme, kültür ve bilim gibi birçok güncel konu dikkat çekmiştir. Özellikle eski Nobel komitesi üyelerinin “Nobel Ödülü Verme Sanatı” gibi konferansları dikkat çekicidir.
Stockholm’deki Senioruniversitet’in Başkanı Inga Sanner, mevcut üye sayılarının şimdiye kadarki en yüksek seviyede olduğunu söyledi. “Elbette, pandemi sırasında bir düşüş yaşadık, ancak daha sonra önceki seviyelerimize geri döndük ve hatta daha da artırdık. Mevcut üye sayıları tarihin en yüksek seviyesinde,” dedi.
Folkuniversitetet’e göre, 2023 yılında İsveç genelinde 2.099 etkinlik düzenlendi ve bu etkinliklere 161.932 kişi katıldı. Bu yıl ise 2.391 etkinlikle bu sayının 177.024 katılımcıya ulaşması bekleniyor.
Folkuniversitetet Genel Sekreteri Gunnar Danielsson’a göre, zevk için öğrenme eğilimi, iş hazırlığıyla bağlantılı olmayan, saf bir öğrenme arzusunu yansıtıyor. “Bu, özellikle eğitimi giderek sadece bir iş bulma aracı olarak gören bir toplumda çok değerli,” diye belirtti.
Ancak Danielsson, yüz yüze öğrenme ve toplantılara olan talebin artmasına rağmen, bu programlar için devlet fonlamasının son yıllarda önemli ölçüde azaldığını belirtti. “Birçok insan sadece çevrimiçi etkileşim kurmak yerine yüz yüze görüşmeyi tercih ediyor,” dedi.
Bireylerin topluma olumlu etkisi
Akademik öneminin ötesinde, Senioruniversity İsveç’teki yaşlı yetişkinlerin yaşam kalitesinin önemli bir parçası olarak da kabul edilmektedir.
Bayan Sanner’e göre, yaşlı insanlar giderek daha “bilinçli ve zeki” hale geliyor ve “bilgiye karşı güçlü bir susuzluk” duyuyorlar. “Bu kadar çok insanın daha fazla şey öğrenmek, dünya hakkında daha fazla şey anlamak istemesi heyecan verici. Bu, çağımızda inanılmaz derecede önemli,” diye belirtti.
Kendisi, yaşlı yetişkinlerin sürekli öğreniminin aileleri ve toplulukları üzerinde olumlu ve zincirleme bir etki yarattığı için Yaşlılar Üniversitesi’nin sosyal rolünün giderek daha önemli hale geldiğini belirtti.
“Bu konu demokrasi ve eğitimle ilgili. Yaşlılar dış dünyadan tamamen izole bir şekilde yaşamıyorlar. En azından bu öğrenme çocuklarını ve torunlarını etkiliyor. Siz bir rol modelsiniz: sadece sallanan bir sandalyede oturup sallanmak değil, aktif olmak ve öğrenmeye istekli olmak. Sonra bunu çocuklarınız ve torunlarınızla paylaşabilirsiniz,” dedi Bayan Sanner.
Eski bir gazeteci olan ve şu anda okulun bülteninden sorumlu gönüllü olarak çalışan ve İtalyanca öğrenen 66 yaşındaki Susanne Abelin, İsveç’te yaş ayrımcılığının hâlâ yaygın olduğunu söyledi.
Ancak Senioruniversity ona, 55 yaş üstü kişilerin düşük maliyetle eğitim alabileceği ve sosyal bağlantılarını sürdürebileceği, “hala var olan İsveç sosyal yardım sisteminin bir parçası” olduğu hissini verdi.
“İtalyanca öğrenmemin amacı anadili İtalyanca olanlar kadar akıcı konuşmak değil, zihnimi zinde tutmak ve bana ilham vermek. Sadece bulmaca veya sudoku çözmek yerine, birkaç fiil daha öğreniyorum,” dedi Abelin.
Ayrıca, eski bir doktor ve şu anda gönüllü öğretmen olan Joachim Forsgren (71 yaşında) de, eğitim faaliyetlerine katılmanın yaşlı yetişkinlerin “faydalı olma” duygusunu korumalarına yardımcı olduğuna inanıyor.
“Birçok insan emeklilikten sonra artık hiçbir katkıda bulunamayacaklarını düşünüyor. Gönüllülük, onların hala toplumun bir parçası olduklarını hissetmelerine yardımcı oluyor,” dedi.
Forsgren’e göre, artan yanlış bilgilendirme ve çevrimiçi popülizm ortamında, Senioruniversity’nin faaliyetleri yaşlı yetişkinlerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirmelerine ve çevrelerindeki dünyayı daha iyi anlamalarına yardımcı oluyor.
