Norveç, 2025 yılının ilk beş ayında enerji sektöründeki zayıflığın gölgesinde teknik resesyona girerken, iç talep ve anakara ekonomisi toparlanma sinyalleri verdi. Enflasyon kademeli düşerken Merkez Bankası faiz indirimini temkinle öteliyor.
İskandinavya Gündemi editörü araştırmasına göre: 2025 yılına ekonomik yavaşlamayla giren Norveç, ilk çeyrekte ard arda üçüncü çeyrek küçülme kaydederek teknik resesyona girdi. Ülkenin toplam Gayrisafi Yurtiçi Hasılası (GSYİH) yılın ilk çeyreğinde yüzde 0,1 daraldı. Bu düşüşün başlıca nedeni, ülke ekonomisinin omurgasını oluşturan petrol ve doğal gaz üretimindeki gerileme oldu.
Ancak bu tablo anakara ekonomisi için geçerli değil. Petrol ve denizcilik dışı sektörleri kapsayan Anakara Norveç ekonomisi, aynı dönemde yüzde 1,0 oranında büyüme göstererek beklentileri aştı. Elektrik üretiminde artış, perakende satışlar ve 1 Nisan öncesi yükselen otomobil talebi bu büyümeyi destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.
İşgücü piyasası güçlü, işsizlik düşük seyrediyor
Norveç’te işsizlik oranı Nisan 2025 itibarıyla yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşti. İşgücü piyasası genel olarak güçlü seyrini korurken, istihdam oranı yüzde 69 civarında sabit kaldı. Ücret artışları ise enflasyonun üzerinde seyrederek hanehalkı alım gücünü yükseltti.
Enflasyonda dalgalı ama düşüş eğilimli seyir
Yıllık enflasyon, Ocak ayında yüzde 2,3’e kadar gerilerken Şubat’ta beklenmedik şekilde yüzde 3,6’ya sıçradı. Mart ve Nisan aylarında ise enflasyon tekrar yüzde 2,5-2,6 bandına indi. Çekirdek enflasyon Nisan itibarıyla yüzde 3,0 düzeyinde kalarak, fiyat baskılarının henüz tam olarak yatışmadığını gösterdi.
Bu tablo karşısında Norveç Merkez Bankası (Norges Bank), Mart ayında politika faizini 4,5% seviyesinde sabit tuttu. İlk faiz indirimi sinyali daha önce verilmiş olsa da çekirdek enflasyondaki yükseliş nedeniyle bu adım ertelendi. Banka, faiz indirimlerine 2025’in ikinci yarısında başlamayı değerlendiriyor.
Petrol ve doğalgaz üretimi düştü, gelirler fiyatlarla desteklendi
2025 başında petrol ve doğal gaz üretimi geçen yıla göre yüzde 2-6 arası düştü. Ancak enerji fiyatlarındaki yüksek seyir, bu düşüşün ihracat ve bütçe gelirlerine olumsuz etkisini sınırladı. Norveç, halen Avrupa’nın en büyük doğalgaz tedarikçisi konumunu koruyor.
Enerji sektöründe yatırımlar rekor seviyeye ulaşmış durumda. 2025 yılında toplam petrol-gaz yatırımlarının 269 milyar Norveç kronuna ulaşması bekleniyor. Özellikle küçük ve orta büyüklükteki yeni sahalarda üretim hedefleniyor.
Dış ticaret fazlasında rekor
Norveç’in 2025 ilk çeyrek dış ticaret fazlası 240 milyar krona ulaştı. İhracat geliri yüzde 6,8 artarken ithalat harcamaları düştü. Enerji fiyatlarındaki artış, ihracat hacmi düşse bile gelirlerin artmasına neden oldu.
Bütçe güçlü, petrol fonu kullanımı kurallara uygun
Devlet, 2025 bütçesinde Petrol Fonu’ndan 542 milyar NOK kaynak kullandı. Bu miktar fonun toplam değerinin yüzde 2,7’sine denk geliyor ve uzun vadeli %3 sınırının altında kalıyor. Hükümet, Ukrayna’ya yapılan yardım ve savunma harcamalarını artırırken iç talebe sınırlı etkisi olan bir mali politika izliyor.
Norveç kronu zayıf, konut piyasası dengeleniyor
Norveç kronu Euro karşısında değer kaybederek 11,7-12 bandına yakın seyretti. Bu durum ithal ürünlerde fiyat baskısı yaratırken, Merkez Bankası’nın faiz indirimlerini temkinli şekilde ötelemesine neden oldu.
Konut piyasası ise yavaşlayan fiyat artışlarıyla dengelenme sürecine girdi. Fiyatlar ilk defa Nisan ayında mevsimsellikten arındırılmış olarak geriledi. Buna rağmen konut satış adetleri, yıllık bazda yüzde 18’in üzerinde artarak güçlü bir talebe işaret etti.
Genel değerlendirme:
Norveç ekonomisi 2025 yılına zayıflayan enerji üretimi nedeniyle teknik resesyonla başlasa da, anakara ekonomisinde toparlanma işaretleri, istihdamın güçlü kalması ve reel gelir artışıyla dengeli bir görünüm sergiliyor. Merkez Bankası faiz indirimlerine temkinli yaklaşırken, yüksek kamu geliri ve mali disiplin, Norveç’i küresel çalkantılar karşısında sağlam bir zeminde tutuyor.
Danimarka ekonomisi 2025’in ilk beş ayında istikrarla durgunluk arasında gidip geliyor
