Orta Doğu’daki birçok ülkede hava sahasının kapalı kalması nedeniyle Danimarka’ya dönüşler zorlaşırken, bölgede mahsur kalan Danimarka vatandaşları ciddi maliyetlerle karşı karşıya kalıyor. Uzayan otel konaklamaları, yeni uçak bileti almak zorunda kalmaları ve işlerinden uzak kalmaları nedeniyle oluşan masrafların büyük kısmı ise vatandaşların kendi cebinden karşılanıyor.
Sigorta Bilgilendirme Kurumu’nda sigorta uzmanı olarak görev yapan Anne Garde Slothuus, mevcut durumda seyahat sigortalarının çoğunlukla devreye girmediğini belirtiyor.
“Genel kural olarak savaş veya savaş benzeri durumlarda sigorta kapsamı devre dışı kalır. Bu tür durumlar ‘force majeure’ yani mücbir sebep olarak değerlendirilir.”
“Force majeure” ne anlama geliyor?
Hukuki bir terim olan force majeure (mücbir sebep), sözleşmelerde tarafların kontrolü dışında gelişen ve anlaşmanın yerine getirilmesini imkânsız hale getiren olağanüstü durumları ifade ediyor.
Bir olayın mücbir sebep sayılabilmesi için:
- Nadir ve büyük bir olay olması
- Sözleşme yapılırken öngörülememesi
- Anlaşmanın yerine getirilmesini tamamen imkânsız hale getirmesi
gerekiyor.
Bu nedenle savaş gibi kriz durumlarında oluşan ek masraflar çoğu zaman sigorta kapsamında değerlendirilmiyor.
Danimarka’dan özel tahliye uçuşu
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, düzenlediği basın toplantısında hükümetin pazar günü Birleşik Arap Emirlikleri’nden Danimarka’ya özel bir uçuş düzenleyeceğini açıkladı.
Ancak bu uçuş ücretsiz olmayacak. Uçakta bir koltuk için yaklaşık 10 bin Danimarka kronu (yaklaşık birkaç yüz euro) ödenmesi gerekecek.
Rasmussen, devletin tüm masrafları karşılayarak vatandaşları ücretsiz şekilde ülkeye getirmesi için yasal bir dayanak bulunmadığını söyledi.
Uçuş iptal edilirse sorumluluk kime ait?
Uzmanlara göre yolcuların durumuna göre sorumluluk değişebiliyor:
- Eğer bilet bir seyahat acentesi aracılığıyla alındıysa ve uçuş iptal edildiyse, yeni uçuşu ayarlamak acente veya havayolu şirketinin sorumluluğunda.
- Ancak yolcu bilet ücretini geri aldıysa ve dönüş yolculuğunu kendisi ayarlamak zorundaysa, ortaya çıkan ek masraflar da kendi sorumluluğunda oluyor.
İş kaybı sigorta kapsamında değil
Bölgede mahsur kalan bazı Danimarkalılar için bir diğer sorun ise işlerinden uzak kalmaları. Hava sahasının ne zaman açılacağı belirsiz olduğu için birçok kişi işine ne zaman dönebileceğini bilmiyor.
Sigorta uzmanı Anne Garde Slothuus’a göre bu durumda oluşan maaş kaybı da sigorta kapsamında yer almıyor.
Bu nedenle çalışanların işverenleriyle iletişime geçerek olağanüstü durumu değerlendirmeleri öneriliyor.
Havayolu şirketleri bazı masrafları karşılıyor
Her ne kadar sigortalar bu tür durumları kapsamasa da bazı seyahat şirketleri ve havayolları müşterilerine destek oluyor. Birçok şirket:
- Ek otel konaklaması
- Yemek ve temel ihtiyaçlar
gibi masrafları gönüllü olarak karşılamayı tercih ediyor.
Sigorta şirketleri ise ayrıca ihtiyaç duyan yolcular için psikolojik kriz desteği sunmaya hazır olduklarını açıkladı.
On binlerce Danimarkalı bölgede bulunuyor
Danimarka Dışişleri Bakanlığı’nın yurt dışındaki vatandaşların kayıtlı olduğu sistemine göre şu anda Orta Doğu’da 10 binden fazla Danimarkalı bulunuyor. Ancak bunların kaçının gerçekten ülkelerine dönemediği henüz net değil.
Yetkililer, bölgede bulunan vatandaşlara gelişmeleri yakından takip etmeleri ve resmi duyuruları düzenli olarak kontrol etmeleri çağrısında bulunuyor.
