Avrupa Birliği ile Güney Amerika’daki Mercosur ülkeleri arasında 26 yıldır müzakere edilen serbest ticaret anlaşması, bir kez daha ertelendi. Avrupa Parlamentosu’nda yapılan oylamada anlaşmanın onaylanması yerine AB Adalet Divanı’na gönderilmesi, Danimarka iş dünyasında büyük tepkiyle karşılandı.
Geçtiğimiz hafta Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Paraguay’a giderek anlaşmayı imzalamasına rağmen, Avrupa Parlamentosu’ndaki dar çoğunluk süreci durdurma kararı aldı. Bu gelişme, anlaşmanın aylar hatta yıllar boyunca gecikmesine yol açabilecek yeni bir belirsizlik yarattı.
“Bu bir fiyasko”
Danimarkalı teknoloji şirketi BioSense’in CEO’su Søren Busch, karara sert sözlerle tepki gösterdi. Busch, Mercosur anlaşması sayesinde Güney Amerika pazarına daha kolay erişim beklediklerini belirterek, “Gülüyoruz ama bu acı bir gülüş. Son derece üzücü. Bu bir fiyasko,” dedi.
Anlaşma hayata geçseydi, AB ile Mercosur ülkeleri arasındaki gümrük vergileri kademeli olarak kaldırılacak, özellikle ihracat odaklı şirketler için yeni fırsatlar doğacaktı.
Parlamento ikiye bölündü
Avrupa Parlamentosu’ndaki oylamada 334 milletvekili, anlaşmanın AB Adalet Divanı’na gönderilmesi yönünde oy kullanırken, 324 milletvekili buna karşı çıktı. Çoğunluk, anlaşmanın onay sürecinin hukuka uygun yürütülüp yürütülmediğinin mahkeme tarafından değerlendirilmesini talep ediyor.
Ancak bu kararın arkasında farklı gerekçeler bulunuyor. Sol gruplar, anlaşmaya iklim ve çevre kaygıları nedeniyle karşı çıkarken; Güney Avrupa’dan bazı liberal milletvekilleri, Mercosur ülkelerinden gelecek ucuz tarım ürünlerinin Avrupa tarımını zorlayacağı endişesini dile getiriyor. Dikkat çekici bir şekilde, tüm Fransız milletvekilleri anlaşmanın ertelenmesi yönünde oy kullandı.
“Büyüme istiyorsanız anlaşmaları engelleyemezsiniz”
Avrupa Parlamentosu’nun deneyimli üyelerinden Morten Løkkegaard, sonuçtan duyduğu memnuniyetsizliği açıkça ifade etti. Løkkegaard, “Hem daha fazla büyüme talep edip hem de bu büyümeyi sağlayacak anlaşmalara karşı çıkamazsınız. İçine kapanan bir Avrupa, bugünkü jeopolitik ortamda doğru yol değil,” değerlendirmesinde bulundu.
Zamanlama eleştirisi
Kararın zamanlaması da iş dünyasında eleştiri konusu oldu. ABD ile ticari ilişkilerin giderek zorlaştığı bir dönemde, birçok şirket Avrupa’nın yeni ve istikrarlı pazarlara ihtiyaç duyduğunu savunuyor. BioSense gibi firmalar, ABD pazarındaki durgunluğu doğrudan hissettiklerini belirtiyor.
Benzer bir tepki, binlerce küçük ve orta ölçekli işletmeyi temsil eden SMVdanmark’tan da geldi. Kurumun CEO’su Jesper Beinov, “Rekabet gücü, büyüme ve istihdamdan söz edip ticareti mümkün kılan anlaşmaları engelleyemezsiniz. Avrupa’nın daha fazla pazara ve güçlü ortaklıklara ihtiyacı var,” dedi.
Süreç henüz bitmiş değil
Oylamanın hemen ardından bazı Avrupa liderleri, anlaşmanın yine de hayata geçirilebileceği görüşünü dile getirdi. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Mercosur anlaşmasının uygulanması için farklı yolların değerlendirilebileceğini söyledi. Sürecin nasıl ilerleyeceği ise önümüzdeki dönemde netleşecek.
