Danimarka’da yaklaşık 4 bin kişinin katıldığı geniş kapsamlı bir araştırma, ülkede resmi beslenme rehberine tam anlamıyla uyan tek bir kişinin bile bulunmadığını ortaya koydu. Son benzer araştırmadan 15 yıl sonra yayımlanan sonuçlar, Danimarkalıların hâlâ fazla et tükettiğini; sebze, meyve ve baklagilleri ise yeterince tüketmediğini gösteriyor.
Araştırma, Danimarka Teknik Üniversitesi’ne (DTU) bağlı Gıda Enstitüsü tarafından yürütüldü. Katılımcılar yedi gün boyunca tükettikleri tüm gıdaları kayıt altına aldı.
Araştırmanın başyazarı ve DTU Gıda Enstitüsü kıdemli danışmanı Sisse Fagt, sonuçların özellikle beslenme alışkanlıklarının ne kadar değişmeden kaldığını gösterdiğini belirtti.
Et tüketimi hâlâ yüksek
Sonuçlara göre Danimarkalılar hâlâ gereğinden fazla et tüketiyor. Özellikle kırmızı et tüketiminde kısmi bir düşüş görülse de, bunun yerini daha fazla kümes hayvanı eti almış durumda. Bu nedenle toplam et tüketiminde kayda değer bir azalma gerçekleşmedi.
Fagt, “Yıllar boyunca et, tabaktaki ana unsur oldu. Resmi beslenme önerileri şimdi buna müdahale ediyor. Ancak insanların akşam yemeğini et üzerinden planlamaya alışmış olması değişimi zorlaştırıyor” dedi.
Küçük ama dikkat çekici değişimler
Araştırmada bazı olumlu gelişmeler de dikkat çekti. Baklagil tüketimi, 2011–2013 dönemine kıyasla dört kat arttı. Ancak bu artış düşük bir başlangıç seviyesinden gerçekleşti.
Ayrıca yetişkin erkeklerin tam tahıl tüketiminde artış gözlendi. Buna karşın sebze tüketiminin önceki yıllara göre artmadığı vurgulandı.
Şeker tüketimi özellikle gençlerde arttı
Araştırma, şeker ve tatlı tüketiminde artış yaşandığını da ortaya koydu. Özellikle 11–17 yaş arası çocuk ve gençlerde şeker tüketimi yüzde 50 oranında yükseldi.
Fagt, şekerli ve atıştırmalık ürünlerin “boş kalori” içerdiğini ve besleyici değer sağlamadan tokluk hissi verdiğini belirterek bu eğilimi “son derece talihsiz” olarak nitelendirdi.
Resmi beslenme rehberindeki yedi öneri
2025 yılında güncellenen resmi beslenme rehberi şu yedi maddeden oluşuyor:
- Bitki ağırlıklı, çeşitli ve ölçülü beslenin
- Daha fazla sebze ve meyve tüketin
- Daha az et tüketin, baklagil ve balığı tercih edin
- Tam tahıllı ürünler tüketin
- Bitkisel yağlar ve az yağlı süt ürünlerini seçin
- Şekerli, tuzlu ve yağlı gıdaları azaltın
- Susuzluğunuzu suyla giderin
“Küçük adımlar yeterli”
Fagt, resmi tavsiyelere tam anlamıyla uymanın zor olduğunu kabul ediyor. Bir önceki araştırmada yaklaşık 4 bin katılımcı arasında yalnızca bir kişinin tüm önerilere uyduğu tespit edilmişti.
Uzmanlara göre önemli olan, mükemmel uyum değil; beslenme alışkanlıklarını doğru yöne doğru küçük adımlarla değiştirmek. Fagt, “Bu bir devrim gerektirmiyor. İnsanların genel olarak daha az et tüketmesi gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
