EKONOMİ

İsveç'in yeni enflasyon verileri açıklandı

İstatistik İsveç'ten alınan yeni rakamlara göre enflasyon Ekim ayında düştü.

Geçen yılın aynı ayına göre değişen CPIF (Sabit Faizli Tüketici Fiyat Endeksi)'ne göre enflasyon oranı Ekim 2022'de yüzde 9,3 oldu. Bu, enflasyon oranının yüzde 9,7 olduğu Eylül ayına göre bir düşüş olduğunu görsteriyor. Eylül'den Ekim'e aylık değişim yüzde -0,1 oldu.

Bir önceki ay 9.7 olarak hesaplanan enflasyon,  Ekim ayında 9.3'e gerilediği görüldü.

Aynı zamanda, İsveç İstatistik Kurumu'na göre elektrik fiyatı Eylül ve Ekim ayları arasında neredeyse yüzde 24 oranında düştü.

İstatistik İsveç fiyat istatistikçisi Sofie Öhman, elektrik fiyatlarının Ekim ayında düştüğünü, ancak yine de geçen yıldan daha yüksek olduğunu söyledi.

Kısa bilgi

TÜFE, CPIF ve CPIF-XE için endeks rakamı, aylık ve yıllık değişim

  • Artan faiz maliyetleri, yüzde 10,9 olan TÜFE'ye göre enflasyona 1,8 puan katkı sağladı.
  • Elektrik fiyatları Eylül'den Ekim'e yaklaşık yüzde 24 düştü
  • Gıda ve alkolsüz içeceklerde başta sebze olmak üzere geniş fiyat artışı Ekim ayında da devam etti.
  • Akaryakıt fiyatları, kısmen geçici vergi indiriminin sona ermesinin bir sonucu olarak Ekim ayında yükseldi.
  • CPIF'e göre enerji hariç enflasyon oranı Eylül'deki yüzde 7,4'ten Ekim'de yüzde 7,9'a yükseldi.

- Mortgage faiz oranlarındaki artış nedeniyle TÜFE'ye göre enflasyon oranı CPIF'e göre daha yüksek oldu. Bu etki KPIF'den temizlenir. İstatistik İsveç'te fiyat istatistikçisi Caroline Neander, aksi takdirde iki ölçümün aynı olduğunu söylüyor.

Elektrik fiyatları düştü

CPIF, Eylül'den Ekim'e yüzde 0,1 azaldı. Geçen yılın aynı döneminde fiyatlar yüzde 0,2 arttı.

Aylık değişimde Ekim ayında artan akaryakıt fiyatları etkili oldu. Gıda fiyatları da ağırlıklı olarak artan sebze fiyatlarının bir sonucu olarak arttı. Diğer boş zaman alışkanlıklarının olumlu aylık değişime katkıda bulunduğu eğlence ve kültürün yanı sıra demirbaşlar ve ev eşyalarında da fiyat artışları oldu.

Fiyat artışları, diğer şeylerin yanı sıra elektrik fiyatlarının düşmesiyle dengelendi.

Aşağıdaki tablo, Ekim 2022'deki aylık değişime en büyük katkıyı yapan mal ve hizmetler için CPIF'e aylık değişimleri ve katkıları göstermektedir. Sonuçlar, hanehalkı tüketim harcamalarının resmi sınıflandırması olan COICOP grubuna göre raporlanmıştır.

KPIF'e göre aylık değişimi en çok etkileyen mal ve hizmetler

Ekim 2022'de CPIF'deki değişime en çok katkı sağlayan mal ve hizmetler için son üç yılda Ekim ayındaki aylık değişim

Mevsimsel modeller ve geçici fiyat değişiklikleri

Mal ve hizmetler için fiyat değişiklikleri, diğer şeylerin yanı sıra, mevsime bağlı olabilir veya geçici olabilir. Yukarıdaki diyagram, toplam aylık değişimi en çok etkileyen mal ve hizmetler için bu yıl ve son iki yılda CPIF'deki aylık değişimi göstermektedir.

Gıda fiyatları bu yıl Ekim ayında arttı. Artan gıda fiyatlarının nispeten büyük bir bölümünü yüksek sebze fiyatları açıklamaktadır. Her ikisi de, bu yılın Ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre daha büyük bir fiyat artışıyla büyük ölçüde aynı modeli izliyor. Ekim 2020'de gıda fiyatları durgun seyrederken sebze fiyatları marjinal arttı.

Gıda fiyatlarından farklı olarak elektrik fiyatları son iki yılda olduğu gibi bu yıl da Ekim ayında düştü. Bu yıl yaklaşık yüzde 24'lük fiyat indirimi, geçen yıla göre ve hatta Ekim 2020'den bile daha fazla.

Demirbaşlar ve ev eşyaları değişken fiyat değişimleri gösteriyor ve fiyatlar bu yıl Ekim ayında artıyor. Bunun yerine geçen yılın aynı döneminde fiyatlar marjinal olarak düştü ve Ekim 2020'de hafif bir artış oldu. Akaryakıt fiyatları bu yıl Ekim ayında geçen yılın aynı dönemine göre daha fazla arttı. Ancak iki yıl önce Ekim ayında fiyatlar düştü.

Son üç yılda eğlence ve kültür fiyatları Ekim ayında arttı, aylık değişim de 2020 ile 2022 arasında geçen her yıl için fiyatlar ortalamada artış gösterdi.

Enflasyon Ekim'de düştü

CPIF'e göre enflasyon oranı yani CPIF'in bir önceki yılın aynı ayına göre değişimi Ekim 2022'de yüzde 9,3 oldu. Bu, enflasyon oranının yüzde 9,7 olduğu Eylül ayına göre bir düşüş.

Enflasyona et, süt, peynir, yumurta, ekmek ve tahıl ürünleri fiyatları başta olmak üzere gıda ve alkolsüz içecekler fiyatlarındaki artışlar da yansıdı. Artışın büyük bir kısmı yüksek yakıt fiyatlarına bağlı olmakla birlikte, aynı zamanda araba fiyatları da olmak üzere ulaşım fiyatları da arttı.

Artan elektrik ve yakıt fiyatları, ev sahiplerinin bakım ve onarım maliyetlerinin artmasıyla birlikte konut maliyetleri üzerinde önemli bir etkiye sahipti. Eğlence ve kültür, mobilya ve ev eşyaları, mobilya, restoran ziyaretleri, kişisel hijyen ve giyim fiyatları da yükseldi ve enflasyon oranına katkıda bulundu.

CPIF'den farklı olarak faiz oranlarındaki değişimlerden etkilenen TÜFE'ye göre enflasyon Ekim'de yüzde 10,9 oldu. Bu, yüzde 10,8 olan Eylül ayına göre bir artış gösterdi. Enerji ürünleri (KPIF-XE) hariç hesaplanan enflasyon oranı Ekim ayında yüzde 7,9 olurken, yüzde 7,4 olan Eylül ayına göre artış gösterdi.

CPIF'e göre enflasyona en fazla katkı sağlayan mal ve hizmetler

Farklı enflasyon ölçütleri

İstatistik İsveç, farklı amaçlar için farklı enflasyon önlemleri hesaplar. CPIF, Riksbank'ın hedef değişkenidir ve TÜFE, diğer şeylerin yanı sıra, yardım amacıyla kullanılan ölçüdür.