İsveç, Rus petrolünü uluslararası yaptırımları aşarak taşıdığı iddia edilen bir tanker gemisini Øresund boğazında durdurdu. Operasyon, İsveç makamlarının Rusya’nın “gölge filosu” olarak bilinen tanker ağına karşı attığı en dikkat çekici adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
İsveç Sahil Güvenliği, 228 metre uzunluğundaki Sea Owl 1 adlı tankerin perşembe günü Trelleborg açıklarında durdurulduğunu açıkladı. Müdahale, Swedish Coast Guard tarafından polis desteğiyle gerçekleştirildi.
Rus “gölge filosu” hedefte
Söz konusu tanker, Rus petrolünü farklı bayraklar altında taşıyarak yaptırımları aşmakla suçlanan “gölge tanker filosu”nun parçası olarak görülüyor.
DR Nyheder’den araştırmacı gazeteci Niels Fastrup, gelişmenin oldukça önemli olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu oldukça dramatik bir gelişme. Gölge tankerlerin var olduğu biliniyordu, ancak onlara karşı nasıl hareket edileceği konusunda uzun süre tereddüt vardı.”
Fastrup’a göre Avrupa ülkeleri son dönemde bu tankerler konusunda daha sert bir stratejiye yöneliyor.
Avrupa’nın yaklaşımı değişiyor
İsveç’in bu ay içinde bir gölge tankerini ikinci kez durdurduğu belirtiliyor. Ayrıca kısa süre önce Fransa ve Belçika da benzer bir tanker operasyonu gerçekleştirdi.
Bu gelişmeler, Avrupa Birliği ülkelerinin Rusya’nın yaptırımları aşmak için kullandığı tanker ağını daha agresif şekilde denetlemeye başladığını gösteriyor.
Uzmanlar: Gerginlik tırmanabilir
Danish Institute for International Studies kıdemli araştırmacısı Flemming Splidsboel, yaşananları “gölge filoya karşı mücadelenin yeni bir aşaması” olarak nitelendirdi.
Splidsboel’e göre bu tür müdahaleler, gemilerin:
- çevre standartlarını karşılamaması
- sigorta belgelerinin eksik olması
- eski veya bakımsız olmaları
gibi gerekçelerle alıkonulmasına veya el konulmasına yol açabilir.
Rusya’nın tepkisi merak ediliyor
Uzmanlar, bu tür operasyonların Rusya’nın Ukrayna savaşını finanse etmek için kullandığı petrol gelirlerini etkileyebileceğini belirtiyor.
Ancak asıl soru Rusya’nın nasıl karşılık vereceği. Analistlere göre Moskova:
- tankerleri askeri veya güvenlik gemileriyle eskort edebilir
- Rus donanmasına bağlı güvenlik personelini gemilere yerleştirebilir
- Batılı gemilere karşı misilleme niteliğinde adımlar atabilir.
Bu nedenle bazı uzmanlar Öresund’daki gelişmenin Avrupa ile Rusya arasında deniz güvenliği açısından yeni bir gerilim başlatabileceği görüşünde.
