ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergileri ve yeni vergi tehditleri, İsveç ekonomisi üzerinde belirgin bir baskı oluşturdu. 2025 yılında İsveç’in ABD’ye ihracatı, Avrupa Birliği ortalamasının çok üzerinde bir düşüş kaydetti. Uzmanlar, belirsizliğin önümüzdeki dönemde de süreceği görüşünde.
– “Bu süreç tam anlamıyla bir iniş çıkış, adeta bir kurutma makinesi gibi,” diyor Anna Stellinger, Svenskt Näringsliv’in uluslararası ilişkiler direktörü.
ABD’ye ihracatta yüzde 16’lık sert düşüş
Kommerskollegium tarafından yayımlanan yeni verilere göre, İsveç’in ABD’ye ihracatı Nisan–Kasım 2025 döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16 azaldı. Aynı dönemde AB ortalamasındaki düşüş yüzde 3,5 seviyesinde kaldı.
Kommerskollegium Başekonomisti Per Altenberg, İsveç’in daha sert etkilenmesini ihracat yapısına bağlıyor:
– “İsveç ihracatında motorlu araçların ağırlığı yüksek. Bu ürün grubuna uygulanan gümrük vergileri de özellikle yüksekti. Bu nedenle etki bizde daha güçlü hissedildi.”
Otomotiv sektörü yön değiştiriyor
Verilere göre, motorlu araç ihracatı incelenen dönemde yüzde 25 oranında geriledi. İsveçli şirketler, bu tablo karşısında yeni stratejiler geliştiriyor. Alternatif pazarlara yönelim artarken, Volvo’nun üretiminin bir bölümünü ABD’ye kaydırmayı planladığı belirtiliyor.
Anna Stellinger’e göre ABD pazarı, İsveçli şirketler için artık eskisi kadar cazip değil:
– “Birçok firma ABD’den çekilmeyi ya da daha istikrarlı ve öngörülebilir pazarlara yönelmeyi tercih etti.”
Profesör Jonung: “Trump’ı memnun etmeye çalışmak çözüm değil”
Şu ana kadar piyasalardaki tepki sınırlı kalsa da, Lund Üniversitesi’nden ekonomi profesörü Lars Jonung, asıl etkinin gecikmeli gelebileceğini söylüyor:
– “Piyasa ya tehditlerin hayata geçmeyeceğini düşünüyor ya da tepkiyi daha sonra verecek.”
Jonung’a göre bu süreç, AB ülkelerini daha da kenetleyebilir. Trump’ın tehditlerini hayata geçirmesi halinde AB’nin nasıl davranması gerektiğine ilişkin ise şu değerlendirmeyi yapıyor:
– “Onu memnun etmeye çalışmanın bir anlamı yok. En önemlisi, birlik içinde hareket etmek, geri adım atmamak ve aceleci uzlaşmalara girmemek.”
