ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve Tahran’ın misillemeleri sürerken, Washington yönetiminin operasyonlarda kullandığını açıkladığı B-2 Spirit tipi uzun menzilli hayalet bombardıman uçakları yeniden gündeme geldi.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran’daki güçlendirilmiş balistik füze tesislerine yönelik saldırılarda B-2 bombardıman uçaklarının kullanıldığını bildirdi. Açıklamada, 1 tonluk bombalarla donatılan uçakların hedefleri vurduğuna dair görüntülere de yer verildi.
B-2 Spirit’in teknik özellikleri
ABD Hava Kuvvetleri envanterinde yer alan B-2 Spirit, ABD merkezli Northrop Grumman tarafından üretildi. İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989’da gerçekleştiren uçak, “uçan kanat” tasarımı ve düşük görünürlük (stealth) teknolojisiyle öne çıkıyor.
Öne çıkan teknik özellikleri şöyle:
- Mürettebat: 2 kişi
- Motor: 4 × General Electric F118-GE-100 turbofan
- Kanat açıklığı: Yaklaşık 52 metre
- Azami kalkış ağırlığı: 152 bin 600 kilogram
- Azami irtifa: Yaklaşık 15 bin metre
- Menzil: Yakıt ikmali olmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre
Uçak hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabiliyor. Resmi verilere göre 18 bin kilogram civarında yük kapasitesine sahip olan B-2, yaklaşık 27 bin 200 kilogram ağırlığındaki iki GBU-57 A/B bombasıyla da test edildi.
Düşük görünürlük ve yüksek caydırıcılık
B-2’nin en kritik özelliği radar izini minimize eden stealth teknolojisi. Uçağın tasarımında kullanılan kompozit malzemeler, özel kaplamalar ve kanat formu; radar, kızılötesi ve elektromanyetik izleri azaltarak gelişmiş hava savunma sistemlerini aşmasını sağlıyor.
Bu kapasite, özellikle yoğun şekilde korunan stratejik hedeflere karşı operasyonel üstünlük ve caydırıcılık sağlıyor.
İran operasyonlarında ve geçmişteki rolü
ABD’nin Haziran 2025’te İran’ın Natanz, Fordo ve İsfahan’daki nükleer tesislerine düzenlediği saldırılarda da B-2’lerin kullanıldığı açıklanmıştı. Dönemin ABD Başkanı Donald Trump, operasyon sonrası B-2 görüntülerini sosyal medya hesabından paylaşmıştı.
B-2’ler daha önce de birçok büyük operasyonda görev aldı:
- 1999 Kosova Müttefik Kuvvetler Operasyonu
- 2001 Afganistan Kalıcı Özgürlük Operasyonu
- 2003 Irak’ı Özgürleştirme Operasyonu
Missouri’deki Whiteman Hava Üssü, B-2’lerin ana operasyon merkezi olarak faaliyet gösterirken, uçaklar küresel taarruz kabiliyeti kapsamında dünyanın herhangi bir noktasına kısa sürede ulaşabilecek şekilde konuşlandırılıyor.
Stratejik denge açısından önemi
Uzmanlara göre B-2’nin yeniden aktif biçimde kullanılması, ABD’nin yüksek korumalı hedeflere karşı doğrudan ve derin taarruz kapasitesini devreye soktuğunu gösteriyor. Bu durum, hem İran’ın savunma mimarisi hem de bölgesel güç dengeleri açısından kritik sonuçlar doğurabilir.
B-2 Spirit, yalnızca teknik bir platform olmanın ötesinde, ABD’nin küresel askeri caydırıcılığının sembollerinden biri olarak değerlendiriliyor.
