Avrupa Birliği’nin (AB) başkenti konumundaki Brüksel, benzeri görülmemiş bir yönetim boşluğuyla karşı karşıya. Federal yapıyla yönetilen Belçika’nın başkentinde, bölgesel hükümet 600 gündür kurulamadı. Bu süre, Brüksel tarihinde rekor olarak kayıtlara geçti.
Haziran 2024’te yapılan bölgesel seçimlerin ardından başlayan koalisyon görüşmeleri sonuçsuz kalırken, başkentte yürütme organı olmadan geçen süre bugün itibarıyla 600’üncü güne ulaştı. Kentte yaşanan siyasi tıkanıklık, kamu hizmetlerinden bütçe yönetimine kadar pek çok alanda işleyişin aksamasına neden oluyor.
Brüksel’de protesto: “Kent felç oldu”
Dün akşam saatlerinde Brüksel’in merkezindeki Bourse/Beurs Meydanı’nda toplanan göstericiler, uzun süredir devam eden hükümet krizine tepki gösterdi. Protestocular, yürütme organı olmadan geçen sürenin kentin yönetimini fiilen felç ettiğini savundu.
Gösterilerde özellikle şu alanlarda karar alınamamasına dikkat çekildi:
- Sosyal politikalar
- Güvenlik ve kamu düzeni
- Göç yönetimi
- Altyapı yatırımları
- Bütçe ve mali planlama
Eylemciler, Brüksel gibi uluslararası öneme sahip bir başkentte bu ölçekte bir yönetim boşluğunun kabul edilemez olduğunu dile getirdi.
Koalisyon görüşmeleri neden tıkandı?
Siyasi krizin temelinde, seçimlerin ardından başlatılan ancak bir türlü sonuçlandırılamayan koalisyon müzakereleri yer alıyor. Brüksel’in çok dilli ve çok parçalı siyasi yapısı, süreci daha da karmaşık hale getiriyor.
Özellikle Fransızca ve Flamanca konuşan partiler arasındaki veto hakları, ön koşullar ve karşılıklı güvensizlik, hükümet kurma girişimlerini defalarca çıkmaza soktu. Şimdiye kadar yapılan hiçbir deneme, gerekli çoğunluğu sağlayamadı.
Siyasi kulislerde, Brüksel’in 2029’daki bir sonraki bölgesel seçimlere kadar hükümet kuramadan yoluna devam edebileceği yönündeki senaryolar da dile getiriliyor. Bu ihtimal, hem kamuoyunda hem de iş dünyasında endişeleri artırıyor.
Altı hükümetli karmaşık sistem
Belçika, yönetim yapısının karmaşıklığıyla biliniyor. Ülke;
- 1 federal hükümet,
- 3 bölgesel hükümet,
- 2 topluluk hükümeti
olmak üzere toplam 6 ayrı hükümet tarafından yönetiliyor. Bu yapı, uzlaşı kültürü gerektirirken, siyasi kriz dönemlerinde kilitlenme riskini de beraberinde getiriyor.
Belçika’nın “hükümetsiz günler” sicili kabarık
Belçika, yalnızca Brüksel’de değil, federal düzeyde de uzun süre hükümet kurulamamasıyla sık sık gündeme geliyor. Ülkenin geçmişte yaşadığı bazı krizler şöyle:
- 1979 seçimleri sonrası: 107 gün
- 1988: 148 gün
- 2007: 194 gün
- 2010: 541 gün
- 2019 seçimleri sonrası: 652 gün
2024’teki son federal seçimlerin ardından ise Belçika, 236 gün sonra hükümetini kurabilmişti.
Bu uzun krizler nedeniyle Belçika, bir dönem “barış zamanında en uzun süre hükümetsiz kalan ülke” unvanıyla Guinness Rekorlar Kitabı’na da girmişti.
AB başkentinde belirsizlik endişe yaratıyor
AB kurumlarının büyük bölümüne ev sahipliği yapan Brüksel’de yaşanan bu yönetim boşluğu, yalnızca yerel halkı değil, uluslararası çevreleri de yakından ilgilendiriyor. Uzmanlar, siyasi belirsizliğin uzaması halinde yatırım ortamı, kamu hizmetleri ve sosyal dengeler üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
