Avrupa’da çocukların ve gençlerin sosyal medyada korunmasına yönelik düzenlemeler hız kazanıyor. Avrupa Birliği (AB) ve üye ülkeler, kontrolsüz dijital kullanımın yol açtığı riskler nedeniyle yaş kısıtlamaları ve ebeveyn onayına dayalı modelleri gündeme alıyor.
Bu süreçte en dikkat çekici çıkışlardan biri, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’ten geldi. Sanchez, 16 yaş altındaki çocukların sosyal paylaşım ağlarına erişiminin yasaklanmasını planladıklarını açıkladı. Bu açıklama, Avrupa genelinde benzer adımları yeniden tartışmaya açtı.
Dijital riskler endişe yaratıyor
Yetkililer, çevrim içi ortamda geçirilen sürenin artmasıyla birlikte dezenformasyon, nefret söylemi, kişisel verilerin ihlali, dolandırıcılık, dijital zorbalık ve uygunsuz içerik gibi tehditlerin yaygınlaştığına dikkat çekiyor. Uzmanlara göre, bu risklerden en fazla etkilenen grup ise çocuklar ve gençler.
AB Komisyonu’ndan “uyumlu yaklaşım” vurgusu
Avrupa Komisyonu, üye ülkelerin çocukları korumaya yönelik ulusal düzenleme girişimlerine olumlu yaklaşıyor. Komisyon, yaş doğrulama konusunda Birlik genelinde uyumlu bir sistem geliştirmek amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
Avrupa Parlamentosu’ndan 16 yaş çağrısı
Avrupa Parlamentosu (AP), çocukların sosyal medyaya erişimi için 16 yaş sınırı getirilmesini tavsiye eden bir raporu kabul etti. Raporda, 13–16 yaş arası çocukların ebeveyn izniyle dijital platformlara erişebilmesi önerilirken, sosyal medya ürünlerinin yaşa uygun ve güvenli tasarıma sahip olması gerektiği vurgulandı.
Ayrıca, çocuklarda bağımlılığı artıran ve manipülatif stratejilere karşı daha güçlü koruma talep edildi.
Üye ülkelerde farklı modeller
AB ülkelerinde uygulamalar ülkeye göre değişiyor:
- Yunanistan: 15 yaş altı için ebeveyn kontrolü içeren “Kids Wallet” uygulaması yürürlükte.
- Danimarka: 13 yaş altına yasak, 13–15 yaşa ebeveyn izni modeli gündemde.
- Fransa: 15 yaş altına yasak öngören yasa tasarısı kabul edildi; Senato süreci bekleniyor.
- Almanya: 13–16 yaş için ebeveyn izni şartı var; ek öneriler hazırlanıyor.
- İtalya ve Avusturya: 14 yaş altı için ebeveyn izni ya da yasak planları bulunuyor.
- Belçika: Okullarda cep telefonu yasağı yürürlükte; yaş kısıtlaması tartışılıyor.
- İspanya: 16 yaş sınırı hedefleniyor.
Sanchez’e sert tepkiler
Sanchez’in çıkışı, teknoloji dünyasında da yankı buldu. Elon Musk ve Telegram’ın kurucusu Pavel Durov, düzenlemelerin internet özgürlüklerini tehdit edebileceğini savundu. Sanchez ise eleştirilere, “Tekno-oligarklar rahatsız olabilir; bu doğru yolda olduğumuzun göstergesi” sözleriyle yanıt verdi.
“Daha güçlü kurallar gerekli”
AP milletvekili Barry Andrews, çocukların korunması için çok daha güçlü düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirterek, Dijital Hizmetler Yasası’nın daha kararlı uygulanması çağrısı yaptı. Andrews ayrıca, AB’nin Dijital Cüzdan sistemiyle yaş doğrulamasını güçlendirmeyi hedeflediğini ifade etti.
