İsviçre Alpleri’ndeki Davos kasabasında düzenlenen World Economic Forum (WEF) 2026 toplantıları, ABD ile Avrupalı müttefikleri arasında tırmanan gerilimlerin gölgesinde başladı. Zirvede liderler; çökmekte olan küresel düzen, yükselen tek taraflılık, transatlantik ticaret ve güvenlik riskleri ile yapay zekanın işgücü üzerindeki etkileri konusunda sert uyarılarda bulundu.
Zirvenin en çok konuşulan başlıklarından biri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerinden yönelttiği gümrük vergisi tehditleri oldu. Trump’ın sosyal medya paylaşımları ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre’ye gönderdiği mektup, toplantı kulislerinde geniş yankı uyandırdı.
“Kuralsız bir dünyaya doğru gidiyoruz”
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, çok taraflılıktan uzaklaşmanın tehlikelerine dikkat çekti. Macron, uluslararası hukukun giderek geri plana itildiğini belirterek, “En güçlü olanın hukukunun geçerli olduğu kuralsız bir dünyaya doğru kayıyoruz” dedi. Fransız lider, Avrupa’nın ticari savunma mekanizmalarını güçlendirmesi gerektiğini de vurguladı.
Kanada Başbakanı Mark Carney ise dünyanın bir “geçiş” değil, bir kırılma döneminden geçtiğini savundu. Carney, orta ölçekli ülkelerin ya büyük güçlerin gözüne girmek için rekabet edeceğini ya da etkili bir üçüncü yol oluşturmak için birlikte hareket edeceğini söyledi.
ABD içinden sert eleştiri
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, zirvedeki en sert çıkışlardan birini yaptı. Avrupalı liderleri Trump’ın Grönland taleplerine karşı daha net duruş sergilemeye çağıran Newsom, “Bu suç ortaklığını kabul edemem” ifadelerini kullandı. Newsom’un bu çıkışı, 2028 başkanlık seçimleri öncesinde Demokrat Parti içindeki konumlanmasıyla da ilişkilendirildi.
Transatlantik güvenlik ve ticaret endişesi
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ABD ve Avrupa’yı gerilimi tırmandırmamaya çağırdı. Von der Leyen, olası bir ticaret çatışmasının Rusya gibi aktörlerin işine yarayacağı uyarısında bulundu.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, gündemin Grönland’a kaymasının Ukrayna’daki savaşı gölgede bırakmasından endişe etti. Rutte, “Asıl mesele Ukrayna ve müttefiklerin desteğinin sürmesi” dedi.
WEF Başkanı Børge Brende ise savaş risklerinin küresel büyümeyi tehdit ettiğini vurguladı. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise gümrük vergilerini “meşru bir jeopolitik araç” olarak savundu ve Avrupalı müttefikleri misilleme yapmamaları konusunda uyardı.
Yapay zeka ve işgücü uyarıları
Zirvenin eş başkanlığını devralan Larry Fink, Davos’un elitist algısına yönelik eleştirilerin haklı olduğunu söyledi. Fink, yapay zekanın, kapitalizmin son 30 yıldaki eşitsizliklerini yeniden üretebileceği uyarısında bulundu.
Palantir CEO’su Alex Karp ise yapay zekanın özellikle beyaz yakalı ve beşeri bilimler alanındaki işleri ortadan kaldırabileceğini savundu. Karp, Avrupa’nın yapay zekayı benimseme hızında ABD ve Çin’in gerisinde kaldığını da sözlerine ekledi.
