İsveç’te uzun yıllardır kapalı tutulan euroya geçiş dosyası, 2026 genel seçimleri yaklaşırken yeniden siyasi gündemin üst sıralarına taşındı. Hükümet cephesi “inceleme ve değerlendirme” mesajı verirken, siyasi partiler arasında belirgin bir ayrışma yaşanıyor. Kamuoyu ise hâlâ büyük ölçüde euroya mesafeli.
Hükümet: “Hemen geçiş yok, önce kapsamlı analiz”
Tartışmanın fitilini, İsveç Maliye Bakanı Elisabeth Svantesson’un 2026 yılı başında yaptığı açıklama ateşledi. Svantesson, seçimlerin ardından hükümetin görevde kalması halinde, İsveç’in euroya geçmesinin avantaj ve dezavantajlarını inceleyecek bir devlet komisyonu kurulabileceğini söyledi.
Hükümet, bu çıkışla kısa vadeli bir euro üyeliği hedefinden ziyade, konunun ekonomik, güvenlik ve jeopolitik boyutlarıyla yeniden ele alınmasını amaçladığını vurguluyor. Ancak bu yaklaşım, muhalefetin bir bölümünde “örtülü euro hazırlığı” olarak yorumlanıyor.
Partiler ikiye bölündü
2026 itibarıyla İsveç siyasetinde euro konusundaki tablo netleşmiş durumda:
- Liberalerna: Euroya açık destek veriyor ve sürecin başlatılmasını savunuyor.
- Moderaterna ve Centerpartiet: Geçişe değil, araştırma ve komisyon kurulmasına sıcak bakıyor.
- Sverigedemokraterna, Vänsterpartiet ve Miljöpartiet: Euroya geçişe açıkça karşı çıkıyor.
- Socialdemokraterna ise 2026 itibarıyla net bir destek ya da karşıtlık ilan etmiş değil.
Bu tablo, euro meselesinin seçim sürecinde siyasi bir kırılma başlığı haline gelme ihtimalini güçlendiriyor.
Kamuoyu hâlâ karşı
İsveç’te euro meselesinin önündeki en büyük engel ise halk desteği. 2026’da yayımlanan kamuoyu yoklamalarına göre İsveçlilerin yaklaşık yarısı euroya karşı, yalnızca üçte biri geçişi destekliyor. Bu oranlar, 2003’te yapılan ve halkın euroya “hayır” dediği referandumdan bu yana köklü bir değişim olmadığını gösteriyor.
Uzmanlara göre kronanın korunması, İsveç Merkez Bankası’na kriz dönemlerinde bağımsız para politikası uygulama esnekliği sağladığı için halk nezdinde hâlâ güçlü bir argüman.
Güvenlik ve ekonomi birlikte tartışılıyor
2026’daki euro tartışması, önceki yıllardan farklı olarak yalnızca ekonomi başlığıyla sınırlı değil. Ukrayna savaşı sonrası Avrupa’daki güvenlik mimarisi, ABD dolarının küresel rolüne dair belirsizlikler ve Avrupa Birliği içindeki entegrasyon tartışmaları da euroyu yeniden masaya taşıyan unsurlar arasında yer alıyor.
Buna karşın, uzmanlar kısa vadede İsveç’in euroya geçmesini olası görmüyor. Yeni bir referandum yapılmadan para birimi değişikliğinin mümkün olmadığına dikkat çekiliyor.
Özetle: Tartışma var, karar yok
2026 itibarıyla İsveç’te euro tartışması yeniden canlanmış olsa da, tablo net:
- Siyasi uzlaşı yok,
- Halk desteği yetersiz,
- Somut geçiş takvimi bulunmuyor.
Bu nedenle euro meselesinin, en azından 2026 seçimlerine kadar siyasi bir tartışma başlığı olarak kalması bekleniyor.
