Avrupa’da artan mülteci nüfusu, özellikle akraba evlilikleri konusunu yeniden gündeme taşıdı. Toplum sağlığını tehdit eden bu evlilik biçimine karşı en net adım, Norveç’ten geldi. Norveç hükümeti, 1 Ekim 2025 itibarıyla kuzenler arasında yapılan evlilikleri yasaklayarak bu evlilikleri yasadışı ilan edecek.
Özellikle İskandinav ülkelerinde son yıllarda 4. dereceye kadar akrabalar arasında yapılan evliliklerin ciddi sağlık sorunlarına yol açtığına dikkat çekilirken, Norveç bu konuda yasal düzenleme getiren ilk ülkelerden biri oldu. Yeni düzenlemeyle birlikte kuzen evlilikleri tamamen yasak kapsamına alınacak.
BİLİMSEL VERİLER ALARM VERİYOR
Uzmanlara göre, kalıtsal hastalıkların önemli bir bölümü akraba evliliklerinden kaynaklanıyor. Bu tür evliliklerden doğan çocuklarda genetik rahatsızlıkların görülme riski, akraba olmayan bireylerin yaptığı evliliklere kıyasla çok daha yüksek. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve çeşitli yerel sağlık kuruluşları, uzun süredir bu konuda hükümetleri uyarıyordu.
Norveç’in bu kararı almasında, Orta Doğu’dan gelen göçmenlerin kendi kültürel yapılarını beraberlerinde getirmeleri de etkili oldu. Başta Norveç, İsveç ve Danimarka olmak üzere birçok İskandinav ülkesinde akraba evliliği sayısında belirgin bir artış yaşandığı görülüyor. Bu durum, kamu sağlığı açısından ciddi bir risk olarak değerlendiriliyor.
TÜRKİYE’DE ŞANLIURFA ZİRVEDE
Türkiye’de de akraba evlilikleri hâlâ yaygınlığını koruyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı verilerine göre, akraba evliliklerinin en yoğun yaşandığı il Şanlıurfa oldu. Kentte gerçekleşen evliliklerin yüzde 16,9’u akraba evliliği şeklinde kayıtlara geçti. Şanlıurfa’yı yüzde 12,6 ile Siirt ve yüzde 12,4 ile Mardin izledi.
YENİ DÖNEM 1 EKİM’DE BAŞLIYOR
Norveç hükümeti, kamu sağlığını korumak ve kalıtsal hastalıkların önüne geçmek amacıyla aldığı bu kararı 1 Ekim 2025’te yürürlüğe koyacak. Bu tarihten itibaren kuzen evliliği yapmak isteyen çiftler, Norveç yasalarına göre suç işlemiş sayılacak. Yasaya aykırı yapılan evliliklerin hukuken geçersiz sayılması ve yaptırım uygulanması bekleniyor.
