ABD’deki Northwestern University hastanesinde gerçekleştirilen sıra dışı bir tıbbi müdahale, organ nakli alanında dikkat çekici bir vakayı ortaya çıkardı. 33 yaşındaki bir hasta, enfekte olmuş akciğerlerinin tamamen çıkarılmasının ardından yaklaşık 48 saat boyunca akciğerleri olmadan yaşamayı başardı. Bu süreçte hastanın yaşamı, cerrahların kurduğu yapay bir dolaşım ve oksijenlendirme sistemi sayesinde sürdürüldü.
Uzmanlara göre bu olay, modern yoğun bakım teknolojisinin sınırlarını zorlayan nadir vakalardan biri olarak değerlendiriliyor.
Akciğerler enfeksiyon nedeniyle çıkarıldı
Hastanın sağlık durumu, grip sonrası gelişen ağır enfeksiyonlar nedeniyle hızla kötüleşti. Grip komplikasyonu olarak ortaya çıkan Akut solunum sıkıntısı sendromu ve zatürre, akciğer dokusunun ciddi şekilde zarar görmesine neden oldu.
Doktorlar enfeksiyonun kontrol altına alınamadığını ve tüm vücuda yayılıp **Sepsis riskine yol açabileceğini belirledi. Bu nedenle hastanın hayatta kalabilmesi için iki akciğerinin de çıkarılmasına karar verildi.
İsveç’teki Lund University’de göğüs cerrahisi profesörü olan Sandra Lindstedt, bu tür bir uygulamanın son derece nadir olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Bu kadar ağır bir akciğer enfeksiyonunda kontrol sağlanamadığında destek sistemleri devreye sokulabiliyor.”
ECMO sistemi hastanın akciğerlerinin yerini aldı
Akciğerlerin çıkarılmasının ardından hastanın hayatta kalması, ECMO (Extracorporeal Membrane Oxygenation) adlı ileri yaşam destek sistemi sayesinde mümkün oldu.
ECMO cihazı şu şekilde çalışıyor:
- Kan vücuttan dışarı alınır
- Makine içinde oksijenle zenginleştirilir
- Karbondioksit uzaklaştırılır
- Temizlenen kan tekrar vücuda pompalanır
Bu sistem sayesinde cihaz, geçici olarak akciğerlerin görevini üstlenebilir. ECMO özellikle ağır solunum yetmezliği olan hastalarda yoğun bakım ünitelerinde kullanılan bir yöntem.
COVID-19 döneminde de yoğun şekilde kullanıldı
ECMO cihazları, özellikle **COVID-19 pandemisi sırasında ağır akciğer yetmezliği yaşayan hastalarda sıkça kullanıldı. Ancak uzmanlar, bazı hastalarda akciğer dokusunun ciddi hasar görmesine rağmen zamanla iyileşebildiğini vurguluyor.
Bu nedenle birçok doktor, akciğer nakline karar verilmeden önce iyileşme ihtimalinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
Nakil bekleyen hastalar için yeni bir yöntem olabilir
ABD’deki bu vakada doktorlar farklı bir yol izledi: enfekte akciğerleri tamamen çıkarıp hastayı ECMO ile hayatta tutarak nakil için zaman kazandı.
Uzmanlara göre bu yaklaşım:
- organ nakli bekleyen kritik hastalara zaman kazandırabilir
- enfeksiyonun vücuda yayılmasını önleyebilir
- transplantasyon cerrahisinde yeni yöntemlerin önünü açabilir
Ancak Sandra Lindstedt, bu yöntemin yalnızca çok küçük bir hasta grubunda uygulanabileceğini vurguluyor.
Gelecekte “ev tipi yapay akciğer” mümkün olabilir
Kalp nakli bekleyen hastalar için kullanılan mekanik kalp pompalarına benzer şekilde, gelecekte taşınabilir veya evde kullanılabilecek yapay akciğer sistemleri geliştirilebileceği düşünülüyor.
Uzmanlara göre böyle bir teknoloji:
- hastaların yoğun bakım dışında yaşayabilmesini
- nakil bekleme sürecinin daha güvenli geçmesini
- sağlık sisteminin yükünün azalmasını sağlayabilir.
